نحوه پیشگیری از استرس کودکان در شرایط بحرانی

سامیه خرمی نوبندی، در گفتگو با کارشناس خبر روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان با بیان اینکه کودکان دنیا را از دریچه رفتار و احساسات بزرگسالان می‌بینند، اظهارکرد: بر اساس نظریه دلبستگی جان بالبی، حضور یک بزرگسال آرام و قابل اعتماد، مهم‌ترین عامل ایجاد احساس امنیت در کودک است.

وی افزود: از نگاه جان گاتمن نیز والدین باید احساسات کودک را بپذیرند و به او در شناخت و مدیریت هیجاناتش کمک کنند، نه اینکه این احساسات را نادیده بگیرند.

این روانشناس با اشاره به اهمیت نحوه گفت‌وگوی بزرگسالان در فضای خانه گفت: یکی از مهم‌ترین نکاتی که در شرایط بحرانی باید رعایت شود، پرهیز از تحلیل وقایع در حضور کودکان است.

خرمی نوبندی تصریح کرد: بحث‌های طولانی درباره جنگ، پیش‌بینی آینده، شایعات یا ابراز نگرانی‌های شدید در برابر کودک، می‌تواند اضطراب او را افزایش دهد. این روانشناس تأکید کرد که بهتر است گفت‌وگوهای بزرگسالانه در زمانی انجام شود که کودک حضور ندارد.

وی در ادامه با اشاره به پرسش‌های کودکان در چنین شرایطی بیان کرد: اگر کودک سؤالی مطرح کرد، باید حقیقت را با زبانی ساده، آرام و متناسب با سن او بیان کرد.

این فعال حوزه روانشناسی ابراز کرد: والدین باید از اغراق، ترساندن کودک یا ارائه اطلاعات نادرست پرهیز کنند، زیرا پاسخ‌های کوتاه، واقعی و اطمینان‌بخش معمولاً بهترین اثر را دارند و احساس امنیت بیشتری در کودک ایجاد می‌کنند.

خرمی نوبندی با تأکید بر ضرورت دور نگه داشتن کودکان از اخبار و تصاویر نگران‌کننده گفت: تماشای مداوم اخبار، تصاویر خشونت‌آمیز و تحلیل‌های نگران‌کننده در رسانه‌ها و فضای مجازی، می‌تواند باعث افزایش اضطراب، اختلال خواب و نگرانی‌های مداوم در کودکان شود.

وی تأکید کرد: لازم است این محتواها تا حد امکان از دسترس و دید کودکان دور بماند.

این روانشناس درباره استفاده کودکان و نوجوانان از تلفن همراه نیز اظهار کرد: در صورتی که کودک یا نوجوان به تلفن همراه دسترسی دارد، والدین باید زمان استفاده و مشاهده کانال‌ها و گروه‌های خبری را متناسب با سن او مدیریت کنند.

خرمی نوبندی گفت: این مدیریت از مواجهه مکرر کودک با اخبار و شایعات جلوگیری می‌کند و به حفظ آرامش روانی او کمک می‌کند.

روانشناس هرمزگانی بازی و فعالیت بدنی را از مهم‌ترین راهکارهای کاهش استرس در کودکان دانست و افزود: بازی‌های حرکتی، ورزش، دویدن، نقاشی و فعالیت‌های خلاقانه، به کودک کمک می‌کند هیجانات خود را تنظیم کند و ذهنش را از نگرانی‌های ناشی از اخبار دور سازد.

خرمی همچنین بر اهمیت ارتباط با همسالان تأکید کرد و گفت: در صورت امکان، بهتر است کودکان فامیل یا دوستان مورد اعتماد در گروه‌های کوچک کنار یکدیگر قرار بگیرند تا بازی و فعالیت گروهی داشته باشند.

وی بیان کرد: ارتباط با همسالان، احساس طبیعی بودن زندگی و امنیت روانی را در کودک تقویت می‌کند.

خرمی نوبندی با اشاره به نحوه مواجهه با ترس و نگرانی کودکان اظهار کرد: اگر کودک بگوید «می‌ترسم» یا «نگرانم»، نباید احساس او را انکار کرد. به جای جملاتی مانند «نترس»، بهتر است به او گفته شود «می‌فهمم که نگران شدی؛ من کنار تو هستم و هر سؤالی داشته باشی با هم درباره آن صحبت می‌کنیم.» پذیرش احساسات کودک، به او احساس دیده شدن و امنیت می‌دهد.

وی در ادامه عنوان کرد: حفظ برنامه روزانه نیز نقش مهمی در کاهش اضطراب کودکان دارد. حفظ ساعت خواب، غذا، بازی و سایر فعالیت‌های معمول، به کودک احساس ثبات و امنیت می‌دهد و از افزایش نگرانی جلوگیری می‌کند.

این روانشناس در پایان با بیان اینکه کودکان بیش از هر چیز به آرامش و اطمینان بزرگسالان نیاز دارند، خاطرنشان کرد: رفتار آرام والدین و مراقبان، پاسخ صادقانه به پرسش‌ها و فراهم کردن فرصت بازی و ارتباط با همسالان، از مؤثرترین راهکارهای علمی برای حفظ سلامت روان کودکان در شرایط بحرانی است